Cztery cylindry w E36 to M40, M42, M43 i M44. To one napędzają najtańsze egzemplarze (316i M40, 318i M43) i sportowe coupe 318is (M42, M44). Każdy ma swój charakter — i swoje choroby.
W tym artykule porównujemy wszystkie cztery rodziny: konstrukcję, dane techniczne, niezawodność i to, co naprawdę warto wiedzieć przed kupnem albo regeneracją.
Tabela porównawcza R4 w E36
| Kod | Układ / V | Pojemność | Moc | Moment | Lata | Pasuje do |
|---|---|---|---|---|---|---|
M40B16 |
R4 SOHC 8V | 1596 cm³ | 100 KM (73 kW) | 141 Nm | 1990–1993 | 316i (sedan, coupé) |
M40B18 |
R4 SOHC 8V | 1796 cm³ | 113 KM (83 kW) | 162 Nm | 1990–1993 | 318i (sedan, coupé) |
M42B18 |
R4 DOHC 16V | 1796 cm³ | 140 KM (103 kW) | 175 Nm | 1992–1996 | 318is (coupé, sedan), 318ti compact |
M43B16 |
R4 SOHC 8V | 1596 cm³ | 102 KM (75 kW) | 150 Nm | 1993–1999 | 316i, 316i compact |
M43B18 |
R4 SOHC 8V | 1796 cm³ | 116 KM (85 kW) | 168 Nm | 1993–1999 | 318i (sedan, touring, cabrio), 318i compact |
M43B19 |
R4 SOHC 8V | 1895 cm³ | 118 KM (87 kW) | 180 Nm | 1998–2000 | 318i (po lifcie, ostatnie compacty) |
M44B19 |
R4 DOHC 16V | 1895 cm³ | 140 KM (103 kW) | 180 Nm | 1996–2000 | 318is (po lifcie), 318ti compact |
M40 — najstarszy i najprostszy
M40B16 (100 KM) i M40B18 (113 KM) napędzały wczesne E36 316i i 318i (1990–1993). Konstrukcja SOHC 8V z popychaczami hydraulicznymi to klasyk lat 80.
Zalety:
- Bardzo prosty serwis: pasek rozrządu co 80 tys. km, świece + filtry — i jedzie.
- Tania regeneracja, dostępne części.
- Bez elektronicznego sterownika rozrządu, bez vanos, bez EWS — wszystko mechaniczne.
Wady:
- Popychacze hydrauliczne stukają po postoju; trwale przy zużyciu.
- 8 zaworów = ograniczona moc (~1.6/1.8 l, 100/113 KM).
- Brak OBD; diagnostyka tylko przez „blink codes" pedałem gazu.
- W 1995 zastąpiony przez M43.
Werdykt: dziś tylko jako bardzo tani projekt. Wymiana popychaczy + regeneracja głowicy ~1500 zł.
M42 — pierwszy 16-zaworowy R4 BMW
M42B18 (140 KM) był sercem sportowego 318is E36 i 318ti compact (1992–1996). DOHC 16V, dwie kierunki łańcucha rozrządu, dolot z indywidualnymi rezonatorami — silnik z aspiracjami.
Zalety:
- Wysoka moc jak na 1.8 l (140 KM, 175 Nm).
- Charakterystyczny dźwięk; doskonałe rozłożenie momentu.
- Lekka konstrukcja (~140 kg).
Wady:
- Pasek prowadnicy łańcucha rozrządu (tzw. „profile gasket") pęka ~150–180 tys. km — jeśli się zerwie, łańcuch wpada w głowicę. Wymiana profilaktyczna w komplecie z łańcuchem to obowiązek.
- Wrażliwy na olej — nieregularna wymiana = przyspieszone zużycie.
- OBD1, mniej popularny serwisowo.
Werdykt: sportowy charakter, ale wymaga uwagi. Przy zaniedbaniu rozrząd może kosztować silnik.
M43 — najpopularniejszy R4 w E36
M43B18 (116 KM) zastąpił M40 i przez lata 1993–2000 był podstawową jednostką 318i. Wersje B16 (102 KM) i B19 (118 KM) montowano w 316i/318i kompaktach.
Zalety:
- Najtrwalszy R4 w gamie — żeliwny blok i głowica, brak vanos, prosty Motronic.
- OBD2 + EWS od 09/1995 (możliwość kodowania, kasowania błędów ELM327).
- Świetnie znosi LPG po wymianie zaworów na utwardzane.
- Niskie koszty części (filtry, świece, MAP/MAF, sondy lambda).
Wady:
- 116 KM to nie demon mocy — 0–100 km/h w ~10.5 s.
- Spalanie 9–11 l/100 km w mieście, mniej kulturalny niż R6.
Werdykt: idealny pierwszy E36 — tani w utrzymaniu, prosty, wytrzymały. Jak nie wymaga 200 KM, to bierz M43.
M44 — następca M42
M44B19 (140 KM) zadebiutował w 1996 jako sukcesor M42 — ten sam blok, ale poprawiony układ rozrządu, OBD2, EWS. Montowany w 318is i 318ti compact po lifcie.
- Identyczne osiągi jak M42 (140 KM / 180 Nm).
- Wytrzymalszy łańcuch i koło zębate napędu.
- Brak choroby pasów prowadnic.
Werdykt: szukaj M44 zamiast M42, jeśli chcesz 16V w E36.
Co wybrać do projektu
| Cel | Najlepszy R4 |
|---|---|
| Daily, niski budżet | M43B18 |
| 318ti compact projekt | M44B19 |
| LPG | M43B18 (z wymianą zaworów) |
| Drift R4 | M42/M44 + manual swap, choć i tak lepszy R6 |
| Trening, tor low-budget | M44B19 + chip |
Pod tuning poważniejszy — swap na R6 (M50/M52). Pełen przewodnik: Swap M50→M52→M54 w E36.