BMW M3 E36 kojarzy się przede wszystkim z dwoma seryjnymi wersjami: 3.0 o mocy 286 KM oraz 3.2 Evolution o mocy 321 KM. Obok nich powstała jednak garść wariantów specjalnych i limitowanych, które dziś mają status kolekcjonerski. Mowa o M3 GT, M3 Lightweight, australijskim M3-R, wyścigowym M3 GT-R, brytyjskim M3 Evolution Imola Individual oraz pojedynczym prototypie M3 Compact. Łączy je niska produkcja, konkretny cel (najczęściej homologacja sportowa) i to, że są znacznie rzadsze od zwykłego M3.
Ten artykuł zbiera wszystkie te wersje w jednym miejscu. Jeśli interesują cię standardowe odmiany, zacznij od przeglądu wersji M3 E36 3.0, 3.2 Evo i USA, a po techniczne podstawy całej rodziny zajrzyj do przewodnika po silnikach BMW E36.
Tabela porównawcza wersji specjalnych M3 E36 #
| Wersja | Rok | Silnik | Moc | Produkcja | Rynek |
|---|---|---|---|---|---|
| M3 GT | 1995 | S50B30 GT | 295 KM | 356 szt. | Europa (LHD) |
| M3 Lightweight (LTW) | 1995 | S50B30US | 240 KM | ~126 szt. | USA |
| M3-R | 1995 | S50B30 | ok. 321–324 KM* | ~15 szt. | Australia |
| M3 GT-R (wyścigowy) | 1993 | S50 wyścigowy | ok. 325 KM | seria wyścigowa | Niemcy (tor) |
| M3 GT-R Strassenversion | — | ok. 3018 cm³ | dane niepotwierdzone | 1 szt. | Niemcy (droga) |
| M3 Evo Imola Individual | 1998 | S50B32 | 321 KM | 50 szt. | Wielka Brytania |
| M3 Compact (prototyp) | 1996 | S50B32 | 321 KM | 1 szt. | prototyp |
* Źródła podają moc M3-R w przedziale około 321–324 KM; dane różnią się między sobą.
M3 GT — homologacja klasy GT #
M3 GT z 1995 roku powstało po to, by zhomologować coupé do wyścigów klasy GT. Powstało dokładnie 356 sztuk, wyłącznie z kierownicą po lewej stronie i wyłącznie w lakierze British Racing Green z zieloną skórą Mexico Green. Silnik S50B30 GT podniesiono do 295 KM, dorzucono regulowany przedni splitter, dwupoziomową lotkę i aluminiowe drzwi.
To najbardziej “fabryczna” z wersji specjalnych, bo była dostępna w salonach w policzalnej liczbie egzemplarzy. Cały temat — łącznie z brytyjskim pakietem GT-Optik i zamieszaniem wokół nazwy GT2 — rozwijamy w osobnym wpisie o BMW M3 GT (E36).
M3 Lightweight — najlżejsze M3 E36 #
Amerykański rynek dostał w 1995 roku własną odpowiedź na europejskie GT: M3 Lightweight, w skrócie LTW. Powstało około 126 sztuk (10 przedseryjnych plus około 115 egzemplarzy seryjnych). Auto występowało wyłącznie w bieli Alpine White z naklejkami flagi Motorsport i ważyło około 1338 kg, co czyni je najlżejszym M3 E36.
Co istotne, silnik S50B30US został pozostawiony seryjny — 240 KM. Cała filozofia LTW polegała na odchudzeniu: usunięto klimatyzację, radio, szyberdach i wygłuszenia, a w bagażniku leżały dodatkowe elementy aero do montażu na torze. Pełną historię opisujemy we wpisie o BMW M3 Lightweight (LTW).
M3-R — australijska legenda #
Najrzadszą seryjną wersją jest M3-R, zamówiona przez BMW Australia w 1995 roku. Powstało jej około 15 sztuk (mniej więcej 4 egzemplarze wyścigowe i 11 drogowych), przygotowanych w warsztacie Franka Gardnera pod Sydney. Wszystkie były białe (Alpine White), numerowane tabliczką i wyposażone w hamulce AP Racing, wzmocnione sprzęgło, lekkie koło zamachowe oraz wał napędowy z serii 8.
Moc podawana jest w okolicach 321–324 KM, choć źródła nie są jednomyślne, więc do tej liczby należy podchodzić ostrożnie. Skrzynia współpracowała z krótkim przełożeniem głównym 3.23 lub 3.25 — temat, który warto zestawić z naszym omówieniem dyferencjałów E36 188 i 210 mm z LSD. Oryginalna cena wynosiła 189 450 dolarów australijskich, co już wtedy plasowało M3-R w gronie aut wyjątkowych. Szczegóły dotyczące momentu obrotowego, masy i osiągów pozostają w dużej mierze niepotwierdzone.
M3 GT-R — auto wyścigowe i jeden egzemplarz drogowy #
Pod nazwą M3 GT-R kryją się dwie rzeczy. Pierwsza to seryjna konstrukcja wyścigowa z 1993 roku, którą Johnny Cecotto poprowadził do tytułu w ADAC GT Cup. To była prawdziwa wyścigówka z szerokim nadwoziem i mocą około 325 KM, nieprzeznaczona na drogę.
Druga to dokładnie jeden egzemplarz drogowy, tak zwany Strassenversion, o pojemności około 3018 cm³, również z poszerzonym nadwoziem. Według nieoficjalnych przekazów powstał dla rodziny Quandt, głównych akcjonariuszy BMW. Szczegóły techniczne tego auta są skąpe i należy je traktować jako informacje o średniej wiarygodności.
M3 Evolution Imola Individual — brytyjskie 50 sztuk #
W 1998 roku brytyjski oddział BMW przygotował M3 Evolution Imola Individual, limitowaną serię 50 coupé. Bazą był seryjny silnik S50B32 o mocy 321 KM i momencie 350 Nm, ten sam, który napędza jednostki z systemem VANOS w odmianach Evolution. Wszystkie egzemplarze były czerwone (Imola Red 405), z lotką w specyfikacji GT z trzecim światłem stop, splitterami z klasy GT oraz kutymi felgami M Double-Spoke.
Wnętrze wykończono czerwoną skórą Imola z antracytową Amarettą. Z 50 sztuk 19 zamówiono z klimatyzacją, a 9 z aluminiowymi drzwiami. Auto bywa nazywane “M3 GTii” i pozostaje jedną z najbardziej poszukiwanych odmian na rynku brytyjskim.
M3 Compact — prototyp, który nie wszedł do produkcji #
Na koniec ciekawostka. W 1996 roku BMW M zbudowało pojedynczy prototyp M3 Compact, czyli trzydrzwiowe nadwozie typu Compact z silnikiem S50B32 o mocy 321 KM i pięciobiegową skrzynią manualną. Auto było około 150 kg lżejsze od odchudzonego M3 coupé i o jakieś 23 cm krótsze z tyłu.
Projekt nigdy nie trafił do produkcji, choć został potwierdzony przez dział M. Osiągi nie zostały oficjalnie opublikowane. Dla porównania, jak wygląda zwykły kompakt z tej generacji, zobacz omówienie wersji nadwoziowych BMW E36.
Która wersja dla kolekcjonera? #
Każda z tych odmian gra w innej lidze pod względem rzadkości. Pojedynczy prototyp Compact i jedyne drogowe GT-R są w praktyce poza rynkiem. M3-R bywa traktowane jak narodowy skarb w Australii. M3 GT, M3 Lightweight i Imola Individual to wersje, które realnie zmieniają właścicieli, choć rzadko i za sumy zarezerwowane dla kolekcji. Wartość tych aut bierze się z połączenia niskiej produkcji, sportowej genezy i statusu pierwszego sześciocylindrowego M3.
Jeśli marzysz o klimacie M3 bez kolekcjonerskiej ceny, alternatywą bywa dobrze przygotowane zwykłe M3 albo przemyślany swap silnika M50, M52 lub M54 do lżejszego nadwozia.